Acil Durum Tahliye Planı Çizimi (ISO 23601 Kaçış Planı)
Acil bir durumda çalışanlarınızın ve ziyaretçilerinizin en kısa yoldan güvenli alana ulaşmasını sağlayan; her kat ve her asılma noktası için ayrı çizilen, ISO 7010 sembolleriyle hazırlanmış, duvara asılmaya hazır tahliye planları.
Acil durum tahliye planı nedir?
Acil durum tahliye planı; yangın, deprem, gaz kaçağı veya patlama gibi bir acil durumda binada bulunan herkesin en kısa ve en güvenli yoldan dışarı çıkmasını sağlamak için hazırlanan, kat planı üzerine çizilmiş kaçış planıdır. Halk arasında tahliye krokisi, kaçış planı, yangın tahliye planı veya acil çıkış krokisi olarak da bilinir.
İyi bir tahliye planı, binayı hiç bilmeyen bir ziyaretçinin bile birkaç saniye bakarak nerede olduğunu, en yakın çıkışın hangi yönde olduğunu ve yangın söndürücünün nerede durduğunu anlamasını sağlar. Panik anında insanlar uzun metin okumaz; plan sade, doğru yönlendirilmiş ve standart sembollerle çizilmiş olmalıdır.
Tahliye planı yasal olarak zorunlu mu?
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik, her işverene acil durum planı hazırlama yükümlülüğü getirir. Yönetmeliğe göre acil durum planında; acil durum ekipmanlarının ve ilk yardım malzemelerinin yerleri, kaçış yolları, toplanma yerleri, varsa uyarı sistemleri, elektrik ve gaz kesme noktaları ve riskli alanlar gösterilir ve plan işyerinin giriş, çıkış ve katlarına görünür şekilde asılır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın rehberine göre acil durum planı çok tehlikeli işyerlerinde en az 2, tehlikeli işyerlerinde 4, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir yenilenir; tatbikatlar ise en geç yılda bir yapılır. Tahliye planları tatbikatın da temel aracıdır.
Tahliye planınız yoksa veya bina yerleşimi değiştiği halde güncellenmediyse, İSG denetimlerinde ve itfaiye kontrollerinde uygunsuzluk olarak yazılır.
Hangi işyerleri ve ne zaman tahliye planı hazırlamalı?
- Tüm işyerleri: acil durum planı bulunması gereken her işyerinde tahliye planı bu planın parçasıdır
- Çok katlı fabrika, depo ve ofis binaları
- Okul, yurt, hastane, otel gibi çok sayıda kişinin bulunduğu binalar
- AVM, mağaza ve ziyaretçi kabul eden işyerleri
- Kimyasal, yanıcı veya patlayıcı madde bulunan tesisler
Planın hazırlanması veya güncellenmesi gereken durumlar
- Acil durum planı ilk kez hazırlanırken
- İSG denetiminde, itfaiye kontrolünde veya periyodik kontrolde tahliye planı eksik bulunduğunda
- Bina yerleşimi, duvarlar, kapılar veya çıkışlar değiştiğinde
- Yangın söndürücü, dolap veya ilk yardım ekipmanlarının yerleri değiştiğinde
- Acil durum planı revize edildiğinde veya tatbikatta eksiklik görüldüğünde
Tahliye planında neler gösterilir?
Yönetmeliğin istediği bilgiler ve ISO 23601'in önerdiği düzen.
Buradasınız noktası
Planın asıldığı yer kırmızı işaretle gösterilir; plan, okuyan kişinin baktığı yöne göre döndürülür.
Kaçış yolları
En yakın çıkışa giden yollar yeşil oklarla gösterilir; alternatif yollar da belirtilir.
Acil çıkışlar ve merdivenler
Acil çıkış kapıları, yangın merdivenleri ve kaçış merdivenleri.
Toplanma alanı
Bina dışındaki toplanma alanı ve oraya giden yol, vaziyet planı üzerinde.
Yangınla mücadele ekipmanları
Yangın söndürücüler, yangın dolapları ve hidrantlar.
İlk yardım malzemeleri
İlk yardım dolapları ve sedye yerleri.
Alarm ve uyarı sistemleri
Yangın ihbar butonları ve acil durum alarm noktaları.
Kesme noktaları
Elektrik ana şalteri ve gaz kesme vanalarının yerleri.
Riskli alanlar
Kimyasal, yanıcı veya patlayıcı madde bulunan alanlar.
Acil durum bilgileri
112 ve işyeri acil durum telefonları, acil durum ekipleri (talep edilirse).
Lejant ve talimat
ISO 7010 sembol açıklamaları ve kısa acil durum talimatı.
Plan bilgileri
Kat adı, pusula yönü, plan numarası, revizyon numarası ve tarih.
Örnek tahliye planı çizimi
Hazırladığımız planların düzenini gösteren sadeleştirilmiş örnek.
Tahliye planı çizim kuralları (ISO 23601 ve ISO 7010)
Yönlendirme: Plan, asıldığı yerde okuyan kişinin baktığı yöne göre döndürülür; planda yukarı, kişinin önü demektir. Böylece okuyan kişi haritayı kafasında çevirmek zorunda kalmaz.
Renkler: Kaçış yolları ve acil çıkışlar yeşil, yangınla mücadele ekipmanları kırmızı gösterilir. Bina sade bir altlık olarak çizilir; dikkat çekmesi gereken tek şey kaçış bilgisidir.
Semboller: Ekipmanlar ve çıkışlar ISO 7010'daki standart güvenlik işaretleriyle gösterilir ve planın lejantında açıklanır. Aynı semboller binadaki yönlendirme levhalarıyla uyumlu olmalıdır.
Tahliye planı nasıl hazırlanır?
Altlık ve saha incelemesi
Güncel mimari planınızı alıyor, yoksa katları sahada ölçüp planı çiziyoruz. Çıkışları, ekipmanları ve riskli alanları yerinde tespit ediyoruz.
Kaçış analizi
Her bölümden en yakın çıkışa giden yolu ve alternatif yolları belirliyor, toplanma alanını ve planların asılacağı noktaları sizinle birlikte seçiyoruz.
Çizim
Her asılma noktası için planı okuyanın yönüne göre döndürüyor, ISO 7010 sembolleri, lejant, talimat ve plan bilgileriyle çiziyoruz.
Onay ve baskı
Taslakları onayınıza sunuyor, onaylanan planları A3 laminasyonlu baskı ve düzenlenebilir PDF olarak teslim ediyoruz.
Teslim ve baskı seçenekleri
| Teslim | Açıklama |
|---|---|
| A3 laminasyonlu baskı | Her asılma noktası için duvara asılmaya hazır, suya ve kire dayanıklı baskı |
| Düzenlenebilir PDF | Revizyon ve yeniden baskı için dijital kopya |
| Plan listesi | Plan numaraları, kat ve asılma noktaları tablosu |
| Farklı ebat ve malzeme | Talep edilirse büyük ebat veya sert levha (dekota, forex) baskı |
Acil durum tahliye planı hakkında sık sorulanlar
Acil durum tahliye planı zorunlu mu?
Evet. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre işverenler acil durum planı hazırlamak zorundadır. Kaçış yollarını, toplanma yerini ve acil durum ekipmanlarını gösteren tahliye planı bu planın görsel parçasıdır ve işyerinin giriş, çıkış ve katlarına asılır.
Tahliye planı nereye asılır?
Binanın giriş ve çıkışlarına ve her kata, çalışanların göz hizasına uygun yükseklikte ve kolayca görülebilecek yerlere asılır. Koridorlar, merdiven sahanlıkları ve asansör önleri en uygun yerlerdir.
Tahliye planı hangi standarda göre çizilir?
Planlar ISO 23601 (kaçış ve tahliye planları) ilkelerine, semboller ise ISO 7010 güvenlik işaretlerine göre hazırlanır. Kaçış yolu yönlendirmesinde ISO 16069 dikkate alınır.
Neden her kat için ayrı plan gerekiyor?
Her plan asıldığı katı ve asıldığı noktayı gösterir. Buradasınız işareti ve planın yönü asılma noktasına göre değiştiği için aynı katta farklı noktalara asılan planlar da birbirinden farklıdır.
Tahliye planı ne zaman güncellenmeli?
Bina yerleşimi, çıkışlar veya acil durum ekipmanlarının yerleri değiştiğinde güncellenmelidir. Acil durum planının kendisi de çok tehlikeli işyerlerinde 2, tehlikeli işyerlerinde 4, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir yenilenir.
Acil durum planı ile tahliye planı aynı şey mi?
Hayır. Acil durum planı; olası acil durumları, müdahale ve tahliye yöntemlerini, ekipleri ve tatbikatları anlatan belgedir. Tahliye planı ise bu belgenin kat planı üzerindeki görsel parçasıdır.
Kaç adet tahliye planı gerekir?
Her katın girişine ve kat içindeki ana dolaşım noktalarına birer plan asılması önerilir. Asılma noktalarını kat planınıza göre birlikte belirliyoruz.
Teklif için hangi bilgiler gerekiyor?
Binanın ilçesi, kat sayısı, her kattan kaç adet plan asılacağı ve elinizde güncel mimari plan olup olmadığı yeterlidir.