Koridorlarda asılı tahliye planlarının çoğu, mimari çizimin küçültülüp üzerine birkaç ok eklenmiş halidir. Panik anında kimse bu planlardan yön bulamaz. Tahliye planının gerçekten işe yaraması için uluslararası standartlarda tanımlanmış birkaç basit kurala uyması gerekir.
Hangi mevzuat ve standartlar geçerli?
- İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik: Acil durum planında gösterilmesi gereken bilgileri ve planın işyerine asılmasını düzenler.
- ISO 23601: Kaçış ve tahliye planlarının tasarım ilkelerini belirler.
- ISO 7010: Planda ve binada kullanılacak güvenlik işaretlerini tanımlar.
- ISO 16069: Kaçış yolu yönlendirme sistemleri için ilkeler verir.
Yönetmeliğe göre planda neler olmalı?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın acil durum planı rehberine göre planda; acil durum ve yangınla mücadele ekipmanlarının, ilk yardım malzemelerinin yerleri, kaçış yolları, toplanma yerleri, varsa uyarı sistemleri, elektrik ve gaz kesme noktaları ile kimyasal, yanıcı veya patlayıcı madde bulunan alanlar gösterilir. Plan, işyerinin giriş ve çıkışlarına ve katlara, çalışanların göz hizasına uygun yükseklikte asılır.
ISO 23601'in temel kuralları
Buradasınız noktası
Her planda, planın asıldığı yer açıkça işaretlenir. Bu nedenle aynı kat için bile her asılma noktasına ayrı plan hazırlanır.
Planın yönü
Plan, okuyan kişinin baktığı yöne göre döndürülür: planda yukarı, kişinin önüdür. Kuzeyi yukarıda gösteren standart mimari plan, koridorda bakan kişinin kafasında haritayı çevirmesini gerektirir ve panikte hataya yol açar.
Renkler
Kaçış yolları ve acil çıkışlar yeşil, yangınla mücadele ekipmanları kırmızı gösterilir. Bina ise sade, açık renkli bir altlık olarak çizilir; planda dikkat çekmesi gereken tek şey kaçış bilgisidir.
Semboller ve lejant
Acil çıkış, ilk yardım, toplanma alanı, yangın söndürücü, yangın dolabı ve alarm butonu gibi bilgiler ISO 7010 sembolleriyle gösterilir ve planın lejantında açıklanır. Aynı sembollerin binadaki yönlendirme levhalarıyla uyumlu olması gerekir.
Plan bilgileri
Her planda kat adı, plan numarası, revizyon numarası ve tarih bulunur. Böylece hangi planın güncel olduğu kolayca takip edilir.
Sık yapılan hatalar
- Bütün katlara aynı planın asılması ve buradasınız işaretinin olmaması
- Planın kuzeye göre çizilip okuyanın yönüne çevrilmemesi
- Kapatılmış kapıların veya kaldırılmış merdivenlerin planda kalması
- Toplanma alanının gösterilmemesi
- Çok küçük basılmış, okunamayan planlar
Sonuç
İyi bir tahliye planı, binayı hiç bilmeyen bir ziyaretçinin birkaç saniyede en yakın çıkışı bulmasını sağlar. ISO 23601'in basit kurallarına uyulduğunda planlar hem denetimde sorun çıkarmaz hem de gerçek bir acil durumda işe yarar. Acil durum tahliye planı sayfamızda örnek plan çizimini inceleyebilirsiniz.